10 januari 2026

Trillingen in het universum

toekan
Een vriend vertelt over een boek van een wetenschapper dat hij vroeger had. Het gaat over ‘manifestatie’ en ‘visualiseren’. Door positief denken verlangens bereiken. De kracht in jezelf. Hij is overtuigd. Na jaren dacht hij weer eens aan het boek en vond het prompt dezelfde week in een fietsenstalling.

Ik herinner me dat we samen vroeger voor ‘toeval’ de term ‘toe kan’ verzonnen. Toe kan or not toe kan. Alsof we de vruchteloze vraag of toeval bestaat of niet ermee beantwoordden.

Toevallig en ongerelateerd is de Toekan een vogel. En nu we het over Toekans hebben, is de kans groot dat je er vandaag of morgen een ziet. Op een Van der Valk-hotel of zo. Toeval? Het lot? Magie? Of confirmation bias: de neiging om vooral waarde te hechten aan wat je eigen ideeën bevestigt.

Onbewust gebeurt er van alles. Manifesteren is onzin, er bestaat geen empirisch bewijs. Je kan kanker niet ‘wegmanifesteren’ door je ‘droomwereld te visualiseren’. Ondanks hun veerkracht kunnen Gazanen niet met een potje de positivo uithangen die kindermoordenaars met hun genocide laten stoppen.

Michael Pilarczyck, een ex-radio-dj, geeft met een warme stem voor honderden mensen drie-daagse seminars: met ‘de juiste mindset’ kan je rijk worden. Hij verdient er zelf een berg geld mee. ‘Het is jouw mooiste leven’ zegt hij steeds. Hij heeft het over kosmische wetten en trillingen in het universum. —Een huwelijk tussen spiritualiteit en kapitalisme, lees ik ergens.— Ook twijfel laat Michaeltje niet toe: ‘Nooit! Twijfel is een teken van zwakte, lafheid zelfs.’ Wie niet gelukkig is of twijfelt, lijkt zich schuldig te moeten voelen.

Een wetenschapper heeft het over ‘toxische positiviteit’. In 2008 zou het optimisme, onderdeel van de cultuur van de VS, hebben bijgedragen aan de economische crisis. Het tegenovergestelde van positief is in dit geval niet negatief, maar realistisch, legt ze uit. ‘Realistisch denken is vaak de sleutel tot welzijn’. Handig als je net van plan bent uit het raam te springen om een eindje te gaan vliegen.

Het neemt allemaal niet weg dat een positieve instelling mensen kan helpen. Minstens een beetje. In ieder geval af en toe. Met de juiste aanpak en als de omstandigheden goed zijn. Als je geluk hebt. Als een overtuiging werkt, dan blijft het overtuigen.

Een vriendin vertelde dat ze meedeed aan een ‘piramidespel’. Ze zei dat ze niet precies wist hoe het spel werkte en daarom een vreemde betaalde om voor haar mee te doen. Ze verloor een boel geld. Zo gaat dat met oplichting. Maar een positieve houding bracht haar ver: omdat ze niet wist waar ze mee bezig was, was de kans om te winnen voor haar fifty-fifty, precies tot het moment dat ze alles verloor. Ze beredeneert veel op zo’n manier en ze leeft nog steeds. Over het algemeen is ze een gelukkig mens. Net als die vriend met dat boek. Dat willekeurige positivisme valt misschien wel mee.

Ik vind spullen kopen maar niks, maar gemotiveerd door het positivisme bestel ik online een paar schoenen die ik eerder ook had. Maar dan groen. En een maat te klein, de enige die er waren. Maar tot ik ze heb gepast, is de kans best groot dat ik ze gewoon aan kan.